Coorie & Co - Schotse woorden voor de winter

Als je ooit van een winters woord in het Schots gehoord hebt, dan is de kans groot dat het "coorie" is. Maar wat betekent coorie eigenlijk? In het traditionele Scots beschrijft het een gebukte houding, vaak ter bescherming tegen het weer! Vandaag de dag is de betekenis wat veranderd en gebruiken we het op eenzelfde manier als het Deense hygge, namelijk om een gevoel van knusheid, tevredenheid en gezelligheid aan te geven.  

Het woord past dan ook goed bij deze tijd van het jaar in Schotland, aangezien het ons aanspoort het rustig aan te doen en ons eraan herinnert wat het koude jaargetijde ons brengt: je favoriete boek lezen bij een haardvuur, lekkere dikke wollen truien dragen voor een winterse wandeling, fonkelende kerstverlichting, of het eten van een stoofpotje die je opwarmt. Dat alles is coorie.

Vertaling van Dictionaries of the Scots Language

Er is niets magischer in de winter dan het zien van de eerste sneeuwvlokken. Wanneer grote sneeuwvlokken zachtjes op de grond vallen, dan spreken de mensen op de Shetland-eilanden van flukra. In het noordoosten van Schotland heten bijzonder grote vlokken flaggie. Er zijn in onze Schotse taal veel verschillende woorden voor sneeuw en sneeuwvlokken (wat iets over onze winters verraadt), maar ik vind een van de mooiste woorden het Schots-Gaelische spiandagan, wat het dwarrelen van een enkel sneeuwvlokje in de lucht beschrijft.

Wanneer je de eerste grote vlokken ziet vallen, dan is het tijd om de sneeuwvoorspelling voor onze bergen te bekijken om het beste van het skiseizoen te maken. Als je op zoek bent naar iets minder extreem, dan is een makkelijke wandeling een goede optie, aangezien alle Schotse landschappen er prachtig uitzien onder een deken van sneeuw. Zorg er wel voor dat je veilig op pad gaat en altijd de weersvoorspellingen in de gaten houdt. Je hebt immers altijd de optie om binnenshuis de sneeuw te zien vallen met een glas whisky in de hand.

Vertaling van Dictionaries of the Scots Language

Het noorderlicht kan door heel Schotland gezien worden, maar het wordt vaak geassocieerd met de noordelijke delen van het land. Helemaal ten noorden, op de Shetland-eilanden, staat het fenomeen bekend als Mirrie Dancers. Het woord mirr betekent zoiets als schitteren, dus zijn het "schitterende dansers". Het woord mirrie lijkt heel veel op het Engelse woord merry (vrolijk), en dat zorgt ervoor dat ze op het noordelijke vasteland en het naburige Orkney ook wel Merry Dancers worden genoemd. In de gaelische folklore staat het schouwspel bekend als Na Fir-chlis, wat "de lenige mannen" betekent. De bevolking dacht namelijk dat het feeën waren die aan de hemel dansten.

Er is geen garantie dat je het noorderlicht zult zien tijdens een reis naar Schotland, maar wanneer het wel lukt, is het een onvergetelijk moment. De langere nachten in de winter zijn de ideale gelegenheid om sterren te kijken, maar vergeet niet iets warms aan te trekken!

Vertaling van Shetland.org

Seasgair is bijna de Schots-Gaelische versie van coorie. Het gaat erom om het jezelf behaaglijk en knus te maken, dus het is een goed woord voor de winter! Als je het in een zin wilt gebruiken, dan kun je deze uitdrukking in het Schots-Gaelisch leren: Cho seasgair ri luchag ann an cruach. De vertaling betekent zoiets als "zo knus als een muisje in een hooistapel".  

Wanneer je je ook zo behaaglijk als een muis in een hooistapel wilt voelen, omarm de seasgair traditie en boek deze winter een knusse accommodatie in Schotland. Van sfeervolle blokhutten in de heuvels en lodges met bubbelbad, tot luxe hotels, kastelen en pensions met knisperend haardvuur - het aanbod is groot.

Vertaling van LearnGaelic

Blin is een woord in het Scots, met verschillende betekenissen. Wanneer je het over het weer hebt, dan beschrijft het een fenomeen wat vaak voorkomt. Wanneer het plotseling donker wordt en dreigende wolken in de lucht hangen, dan wil je je paraplu pakken of kun je, net als ik, nauwelijks wachten op de eerste tekenen van sneeuw. Je kunt er op rekenen dat het Schotse weer onvoorspelbaar is, dus vaak gebeurt er helemaal niks! Dat kan soms een opluchting zijn, maar ook een beetje een teleurstelling wanneer je zit te wachten op die eerste sneeuwvlokken.

Dus hoe kun je je het beste voorbereiden op dit dramatische en veranderlijke weer? Het Schotse weer mag dan een slechte reputatie hebben, maar als je de wisselende seizoenen omarmt, dan zul je zien dat elk weertype iets moois met zich meebrengt. Of het nu om sfeervolle mist gaat die rond de heuvels hangt of dat gevoel van coorie terwijl je in een gezellig café zit en het buiten miezert. Er is een beroemde uitdrukking in Schotland: "slecht weer bestaat niet, alleen slechte kleding".

Vertaling van Dictionaries of the Scots Language

Gloaming is een van mijn favoriete woorden in het Scots, aangezien het het gouden licht tijdens de schemering, vooral in de herfst en winter, zo goed verwoord. Het woord komt van het oud-Engelse glom, wat schemering betekent, en om de Schotse landschappen in dit warme licht te zien is werkelijk bijzonder. Omdat de zon zo laag staat, is Schotland met een spectaculaire winterhemel in allerlei kleuren gezegend, waarbij er geen twee dezelfde zijn.

Als je zelf wilt ervaren wat onze hemel te bieden heeft, trek dan iets warms aan en ga op pad na zonsondergang om een blik naar boven te werpen. In onze Dark Sky Parks en andere donkere locaties door het hele land, heb je de mogelijkheid om onze prachtige sterrenhemel te bewonderen. 

Vertaling van Dictionaries of the Scots Language

Wanneer je wakker wordt en een witte wereld ziet, dan is het een geweldige ervaring om als eerste voetstappen in de verse sneeuw achter te laten. To brak da brüid komt van het Scots en beschrijft hoe deze eerste voetstappen zich een weg banen door de sneeuw. Unbrak daarentegen beschrijft het smelten van de sneeuw.

Of je nu droomt van een winterse wandeling zoals in een sneeuwbol, of dat je liever naar buiten gaat tot de sneeuw bijna weg is, beide uitdrukkingen herinneren ons er aan dat het de perfecte tijd is om in dit jaargetijde de frisse lucht in te ademen en op ontdekkingstocht te gaan. We hebben een lijst samengesteld met winterse activiteiten die je zowel met als zonder sneeuw zullen bevallen!

Vertaling van Dictionaries of the Scots Language 

Flin is het Schots-Gaelische woord voor mijn minst favoriete weertype: natte sneeuw. De combinatie van regen en sneeuw zorgt ervoor dat je nat en koud wordt. Een ander Schots woord is dreich, wat je voor bijna elk grijs en deprimerend weer in Schotland kunt gebruiken!

Maar maak je geen zorgen. Wanneer het buiten grijs en grauw is, zijn er veel attracties en ervaringen van wereldklasse om te schuilen voor de storm. Maak van de gelegenheid gebruik en bezoek een kunstgalerij of duik dieper in de Schotse geschiedenis in een museum. Of warm je op in een van onze restaurants met een lekkere portie haggis of een dram whisky!

Vertaling van Glosbe

Okay, ik geef het toe, dit woord klinkt verschrikkelijk maar laat het me uitleggen! Koud weer is normaalgesproken onderdeel van onze winter, want we ervaren alle vier seizoenen ten voeten uit. Als je houdt van dikke truien en sjaals, dan is dit de tijd van het jaar voor jou. Er zijn veel aspecten van de koude die Schotland in een nieuwe daglicht laten zien, van fonkelende bevroren velden op een winterse ochtend, tot de warmte van een dram whisky nadat je buiten bent geweest. Hoe kouder het wordt, des te beter is de gelegenheid om de kunst van het coorie te verfijnen!

Of het nu om snell of blowing a hoolie (afgeleid van het Scots hoolan voor sterke wind) gaat, het winterweer biedt de perfecte reden om je op te warmen met een teòclaid theth (Gaelisch voor warme chocolademelk), dus trakteer jezelf op deze lekkere chocoladedrank. Als je iets sterkers wilt, dan zorgt een slokje whisky voor wat warmte van binnenuit!

Vertaling van Dictionaries of the Scots Language